Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı ve Dünya Felsefe Kuruluşları Federasyonu Onursal Başkanı Prof. Dr. İoanna Kuçuradi için Maltepe Üniversitesi'nde düzenlenen törene akademisyenler, öğrencileri, çalışma arkadaşları, yerel yöneticiler ve sevenleri katıldı.
Törende Kuçuradi'nin felsefeyi insan yaşamının somut sorunlarıyla buluşturan yaklaşımı, insan hakları alanındaki çalışmaları ve yetiştirdiği öğrencilerle bıraktığı akademik miras anlatıldı.
AKSAR: 'HOCALARIN HOCASIYDI'
Maltepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Aksar, törende yaptığı konuşmada Kuçuradi'yi "hocaların hocası" olarak nitelendirdi.
Kuçuradi'nin yalnızca bir filozof olmadığını belirten Aksar, "Felsefeyi hayatın içine taşıyan, insan olmanın ve insan kalmanın en büyük erdem olduğunu savunan, adeta Yunus Emre'nin 'insanı insan olduğu için sevmeyi' şiar edinen anlayışının günümüz dünyasındaki en önemli temsilcilerinden birisiydi" dedi.
Kuçuradi ile ilk kez 2000'li yılların başında Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsü'nde karşılaştığını anlatan Aksar, daha sonra Maltepe Üniversitesi'nde birlikte çalıştıklarını belirtti.
Aksar, "O günden bugüne birçok Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi toplantılarında ülkemizi birlikte temsil etme fırsatı bulduğumuz Kuçuradi hocamıza ne kadar teşekkür etsek azdır" ifadelerini kullandı.
Kuçuradi'nin bıraktığı mirasın yaşamaya devam edeceğini belirten Aksar, "Hocamızın bizlere bıraktığı insan sevgisi mirasının üniversitemizin 'Düşüncede özgür, eğitimde çağdaş, bilimde evrensel' mottosu ile her daim yaşayacağına olan inancım tamdır" dedi.
ÇOTUKSÖKEN: 'KUÇURADİ DEMEK HER ŞEYDEN ÖNCE ÇALIŞMAK DEMEK'
Prof. Dr. Betül Çotuksöken de Kuçuradi ile yaklaşık 30 yıllık Maltepe Üniversitesi, 40 yılı aşkın Türkiye Felsefe Kurumu birlikteliklerinin bulunduğunu söyledi.
Kuçuradi'nin yaşamının son dönemine kadar çalışmayı sürdürdüğünü anlatan Çotuksöken, "Kuçuradi demek, bana göre her şeyden önce çalışmak demek. Daha geçen hafta bile dersiyle ilgili konuştuk; pazartesi akşamları verdiği 'İnsan Hakları: Kavram ve Çeşitleri' başlıklı dersi için konuştuk" dedi.
Çotuksöken, Kuçuradi'yi, "Vazgeçmemek demek, inatçı olmak demek. Örgütlemek demek, kurumsallaştırmak demek. Her zaman amaç koymak ve amacından hiçbir şekilde ödün vermemek demek" sözleriyle anlattı.
Kuçuradi'nin insan hakları ve etik anlayışına da değinen Çotuksöken, onun insanın değerine ilişkin yaklaşımının merkezinde ayrımcılık yapmamak, insana güvenmek ve insan haklarını etik ilkeler olarak ele almak bulunduğunu ifade etti.
KÖYMEN: 'İOANNA KUÇURADİ YAŞAM MERKEZİ PROJESİNİ HIZLANDIRACAĞIZ'
Maltepe Belediye Başkanı Esin Köymen ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile birlikte hazırladıkları "İoanna Kuçuradi Yaşam Merkezi" projesini anlattı.
Projeyi temel atma töreninde Kuçuradi'ye sürpriz olarak açıklamayı planladıklarını belirten Köymen, "Ne yazık ki bunu gerçekleştiremedik ama onun adına bundan sonra bu projemizi hızlı bir şekilde hayata geçirmek için çalışmalarımızı hızlandıracağımızı sizlere ifade etmek isterim" dedi.
Köymen, Kuçuradi'nin ailesine, öğrencilerine ve çalışma arkadaşlarına başsağlığı dileklerini iletti.
ASLAN: 'ASIL MESELE BİZE BENZEMEYENİN HAKKINI SAVUNABİLMEKTİR'
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Nuri Aslan da Kuçuradi'nin insan hakları alanındaki yaklaşımına dikkat çekerek, "İnsan yalnızca insan olduğu için değerlidir" sözünü hatırlattı.
Aslan, Kuçuradi'nin insan haklarını yalnızca yakın olunan kişilerin değil, farklı düşüncelere sahip insanların haklarını da savunmak üzerinden ele aldığını belirterek, "Dostumuzun hakkını savunmak çok kolay. Asıl mesele bize benzemeyenin hakkını savunabilmektir" dedi.
Kuçuradi'nin düşüncelerinin yaşamaya devam edeceğini vurgulayan Aslan, "Bazı insanlar gider ama düşünceleri yaşamaya devam eder. Bazı hocaların dersi ise bir ömür boyu sürer, asırlara yayılır. İoanna Kuçuradi Hocamızın dersi bundan sonra da devam edecek bütün dünyada" ifadelerini kullandı.
UYGUR: 'DEVAM ET'İ ÖĞRETTİ, HER ZAMAN DEVAM ET'
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Felsefesi ve Sosyoloji Anabilim Dalından Prof. Dr. Gülriz Uygur, Kuçuradi'nin yaklaşık 40 yıldır hayatında olduğunu belirterek, "Ben hocanın öğrencisiyim, hocanın arkadaşı oldum, sonra hocanın akrabası oldum" dedi.
Uygur, hukuk fakültesini bitirdikten sonra felsefe öğrenmek istediğini ve Kuçuradi ile tanışmasının bu süreçte gerçekleştiğini anlattı.
Kuçuradi'nin hukuk fakültelerinde insan haklarının öğretilmesi konusunda kendisini teşvik ettiğini belirten Uygur, "İlk mottomuz hocayla beraber 'Erdem sahibi olmadan hukukçu olunmaz'dı" ifadelerini kullandı.
Kuçuradi'nin kendisine "Nerede ihtiyaç varsa orada ders var" anlayışını ve "Devam et" düşüncesini öğrettiğini belirten Uygur, hukuk fakültelerinde etik temelli eğitim çalışmalarını sürdüreceklerini söyledi.
Uygur ayrıca Kuçuradi'nin kurulmasını istediği "İoanna Kuçuradi Müzesi"ni hayata geçirmenin kendileri için bir görev olduğunu ifade etti.
KABOĞLU: 'KUÇURADİ ARAMIZDA KİTABINI YAZALIM'
İstanbul Barosu Başkanı Prof. Dr. İbrahim Kaboğlu da Kuçuradi ile insan hakları alanında yürüttükleri çalışmaları anlattı.
İnsan Hakları Ulusal Komitesi Başkanı olduğu dönemde Kuçuradi ile cezaevlerini ziyaret ettiklerini belirten Kaboğlu, kadın, çocuk ve yaşlı mahpusların sorunlarını dinleyerek çözüm önerileri geliştirdiklerini söyledi.
Kuçuradi'nin insan hakları alanındaki çalışmalarının genç kuşaklara aktarılmasının önemine dikkat çeken Kaboğlu, daha önce adına hazırlanan "Çağın Olayları Arasında" başlıklı armağan kitabın ardından "Kuçuradi Aramızda" adıyla yeni bir kitabın hazırlanmasını önerdi.
ŞİŞLİ RUM ORTODOKS MEZARLIĞI'NDA DEFNEDİLDİ
Maltepe Üniversitesi'ndeki törenin ardından Prof. Dr. İoanna Kuçuradi'nin cenazesi Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı'nda bulunan Metamorfosis Kilisesi'ne götürüldü.
Fener Rum Patriği Bartholomeos'un yönettiği ayine Kuçuradi'nin ailesi, yakınları, öğrencileri ve sevenleri katıldı.
Ayinin ardından Prof. Dr. İoanna Kuçuradi'nin cenazesi Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı'nda defnedildi.
İOANNA KUÇURADİ KİMDİR?
Prof. Dr. İoanna Kuçuradi, 4 Ekim 1936'da İstanbul'da doğdu. 1954 yılında Zapyon Kız Lisesinden, 1959 yılında İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümünden mezun oldu. 1965 yılında doktora derecesini aldı.
1965-1968 yılları arasında Erzurum Atatürk Üniversitesinde görev yapan Kuçuradi, 1968 yılında Hacettepe Üniversitesine geçti. 1969 yılında Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümünü kurdu ve 2003 yılında emekli oluncaya kadar bölüm başkanlığı görevini yürüttü. 1970 yılında doçent, 1978 yılında profesör oldu.
Türkiye'de felsefenin kurumsallaşmasına önemli katkı sunan Kuçuradi, akademik çalışmalarını başta etik, insanın değeri, insan hakları ve insan haklarının felsefi temelleri olmak üzere çeşitli alanlarda sürdürdü.
Uzun yıllar Türkiye Felsefe Kurumu Başkanlığını yürüten Kuçuradi, uluslararası felsefe dünyasında da önemli görevler üstlendi. Dünya Felsefe Kuruluşları Federasyonunda yönetim kurulu üyeliğinin ardından 1988-1998 yılları arasında Genel Sekreter, 1998-2003 yılları arasında Başkan olarak görev yaptı ve daha sonra federasyonun Onursal Başkanı oldu.
Kuçuradi, Hacettepe Üniversitesindeki çalışmalarının ardından Maltepe Üniversitesinde akademik faaliyetlerini sürdürdü. İnsan hakları alanında lisansüstü eğitim, araştırma ve kurumsallaşma çalışmalarına öncülük etti. Maltepe Üniversitesi bünyesinde Felsefe ve İnsan Hakları UNESCO Kürsüsünün çalışmalarını yürüttü.
UNESCO Türkiye Milli Komisyonunda çeşitli dönemlerde görev alan Kuçuradi, Dünya Felsefe Günü'nün UNESCO tarafından ilan edilmesi sürecine de önemli katkı sundu.
"Nietzsche ve İnsan", "Schopenhauer ve İnsan", "İnsan ve Değerleri", "Etik", "Sanata Felsefeyle Bakmak", "Çağın Olayları Arasında" ve "Uludağ Konuşmaları" Kuçuradi'nin öne çıkan eserleri arasında yer aldı.
Felsefe ve insan hakları alanındaki çalışmaları nedeniyle Türkiye'de ve uluslararası alanda çok sayıda ödüle değer görülen Kuçuradi, 1996 yılında Goethe Madalyası aldı. 2024 yılında ise Aydın Doğan Ödülü'ne layık görüldü.
Prof. Dr. İoanna Kuçuradi, 2 Ekim 2026'da, 90'ıncı yaş gününden iki gün önce yaşamını yitirdi. Felsefeyi insanın değeri, etik ve insan haklarıyla birlikte ele alan yaklaşımı; eserleri, öğrencileri ve kurduğu kurumlarla geniş bir düşünsel ve akademik miras bıraktı.
Kaynak : PERRE